In Die Skroewe deur Riaan Gerber

In gesprek met Frans Malan

Op die plaas Simonsig word al vir dekades van Suid-Afrika se beste wyne gemaak en Frans Malan was ‘n ware pionier in die Suid-Afrikaanse wynbedryf. Later het sy seuns by hom oorgeneem op Simonsig.

Een van die seuns, Francois, is sedert 1985 ‘n lid van die Stellenbosch-gholfklub en sy geesdrif vir die spel neem net elke jaar toe.  Hierso volg my onderhoud met hom

VRAAG:  Waar was jy op skool en aan watter sportsoorte het jy deelgeneem?

MALAN:  Ek was op skool by Paul Roos. Rugby, krieket en later tennis by die Bottelary-tennisklub.


VRAAG:  Wat was jou eerste kennismaking met gholf en hoe oud was jy?

MALAN: Ek was in my tweede jaar op universiteit.


VRAAG:  Wat het jou aangetrek tot gholf as sportsoort?

MALAN:  Gary Player was nog altyd vir my `n held oor sy entoesiasme en persoonlikheid en as ‘n ambassadeur vir Suid-Afrika. In my tweede jaar op universiteit het ek geelsug opgedoen en ek kon toe nie meer rugby en sokker speel nie. Die dokter het spesifiek gesê dat ek nie aan sport kan deelneem waar ek gaan sweet nie. In Wilgenhof was daar heelwat goeie gholfers wat Vrydae-middae by die Stellenbosch-klub gaan speel het. Ek het gedink dit pas goed in by die dokter se voorskrif. Van die goeie studente-spelers het ook vir ons in die koshuis se “quad“ lesse gegee. Ons het van `n vloermatjie in `n net geslaan.


VRAAG:  Is ek reg dat jy die enigste Malan is van die Simonsig-familie wat gholf speel?  Jou pa Frans het nooit gespeel nie?

MALAN:  Net ek en my jongste seun is gholfspelers. My Pa het tennis gespeel.

VRAAG:  Ons het onlangs gelees dat 'n nuwe Malan-geslag nou wyne maak by Simonsig.  Jy en jou broer Johan is sekerlik nog steeds daar om raad te gee en leiding waar nodig?

MALAN:  Dit is reg, ons het nou drie van die nuwe geslag Malans in ons besigheid. Johan se seun, Michael het die rooiwyn-produksie oorgeneem. My dogter, Christelle is `n  finansiële bestuurder en my seun, Francois-Jacques is die bemarkingsbestuurder (en nie een van hulle speel gholf nie). Beide ek en Johan het meer adviserende rolle, maar hou nog steeds die leisels vas.


VRAAG:  Van wanneer is jy lid van die Stellenbosch-klub?

MALAN: 1985


VRAAG:  Kan jy nog onthou wat was die naam van die eerste stel gholfstokke wat jy ooit besit het?  

MALAN:  Ek het al verskeie gholfstelle gehad, maar die eerste stel was `n stel Slazenger-stokke en ek het gespeel met Dunlop-gholfballe.


VRAAG:  Jy is regshandig en speel regs gholf, maar set links?  Hoe het dit gekom dat jy begin het om links te set en hoe kry dit reg om so goed te set links?

MALAN:  Ek is regshandig, maar soos menige gholfer vang die yips jou wanneer jy daardie belangrike set moet sink. Destyds het ek met `n Goose Neck setyster gespeel en as ek oor die set staan, kon ek`n gevoel kry iets gaan skeefloop. En dan het ek net aan die anderkant van die bal gaan staan en links ge-set. Deur links te set het ek `n baie goeie gevoel vir afstand, moontlik omdat dit die ander kant van die brein beheer. Menige gholfer probeer allerhande vreemde grepe om die yips te oorkom, maar vir my het ek die probleem opgelos deur links te set.


VRAAG:  Is ek reg dat jy onlangs 'n bietjie afrigting by Erich Kliem gehad het?  Wat is die belangrikste dinge wat jy by Erich geleer het omtrent jou eie gholfswaai?

MALAN:  Erich het vir my op die “Flight Scope”-toetsapparaat gewys hoeveel energie verlore gaan met my (ou) gholfswaai en ek het gevolglik baie afstand verloor. En deur my greep te verbeter en “Go back in one piece”, het ek onmiddellik beter resultate behaal.


VRAAG:  Jou kommentaar oor die wyne wat op die spyskaart beskikbaar is by die Stellenbosch-gholfklub.  Is die verskeidenheid genoeg wat prys en gehalte betref?

MALAN:  Dit is altyd goed om te sien dat jou plaaslike restaurante en sportklubs Stellenbosch se wynprodusente ondersteun. Daar is `n goeie verskeidenheid wyne in die verskillende prysklasse.


VRAAG:  In die wynbedryf is daar verskeie groot gholfdae deur die jaar - watter een van hierdie gholfdae is jou gunsteling?

MALAN:  Heel bo is Pa en Seun-gholfdag en ek droom om dit nog eendag te wen. Simonsig het ook die afgelope jaar 2 Sondag “mixed doubles”-kompetisies geborg wat uitstekend ondersteun is. Een wat ek ook baie geniet het, is die “Green Keeper’s Revenge” gholfdag.


VRAAG:  Stellenbosch is 'n baie gewilde toeriste-bestemming en toerisme is belangrik vir Stellenbosch as wynstreek.  Heelwat van die toeriste speel ook gholf.  Wat is jou terugvoering van toeriste se ervarings by die Stellenbosch-gholfklub?

MALAN:  Toeriste is ongetwyfeld `n groot inspuiting vir die plaaslike wynplase, restaurante en die gholfklub. Toeriste eet ten minste twee keer per week in restaurante en skep daardeur werk. Ons klub het `n baie goeie naam onder toeriste. Meer as die helfte van die rondtes wat op Stellenbosch gespeel word, is deur “non-affiliated members”. Dit spreek vanself. Ons sitkamer-geriewe is eersteklas en die uitsig oor die baan en berge is om op trots te wees.


VRAAG:  Wat is jou gunsteling putjie op die baan?

MALAN: Die 14de putjie (syfer 5) is altyd `n uitdaging, want ‘n mens het drie goeie houe nodig om syfer te speel. Die setperk is ook nie in sy volheid sigbaar nie.


VRAAG:  En wattter putjie ervaar jy as die moeilikste en hoekom ervaar jy dit as moeilik?

MALAN: Dit is die 4de putjie. Dit is heeltyd opdraand, daar is baie bome en as die penplasing agter die sandkuil is, is dit `n groot uitdaging om naby die pen te land.


VRAAG:  Watter ander bane in Suid-Afrika is gunsteling-bane van jou? 

MALAN:  Ek was bevoorreg om drie keer op Leopard Creek te kon speel en Pearl Valley is ook `n gunsteling. Wat hierdie bane in gemeen het, is dat jy werklik `n “absorbing game of golf” kan speel. Vir elke hou moet jy verbeelding gebruik en deeglik beplan.


VRAAG:  Huidige voorgee?

MALAN: 13 van wit bowwe en 8 van blou bowwe.


VRAAG:  Laagste voorgee ooit?

MALAN: 11


VRAAG:  Laagste bruto-telling ooit?

MALAN:  79


VRAAG:  Het jy al 'n kolhou behaal?

MALAN: Nee, nog nooit nie. Ek het wel een keer op die 9de die naaste aan die pen gewen. Die prys was`n gratis gholfnaweek by Sun City.


VRAAG:  Wat is jou opinie van die nuwe ontbyt-aanbieding by die halfweg-huis?

MALAN: Ek dink dit is `n groot sukses. Dit is vinnig, goeie verskeidenheid en goeie kwaliteit.


VRAAG:  Wat beteken gholf as mens vir jou?

MALAN:  Dit is altyd goeie geselskap, lekker mense en gholf voer jou weg van die daaglikse stres. Ek het dit nodig, want ek voel dit is deel van my strategiese beplanning!